„Koło duchów” – Rujm el-Hiri – to nie prehistoryczne obserwatorium
2 stycznia 2025, 10:10Tajemnicza megalityczna struktura Rujm el-Hiri nie służyła do obserwacji astronomicznych. Pochodząca sprzed 5000 lat budowla, zwana „Kołem duchów”, składa się z tysięcy bazaltowych skał ułożonych w charakterystyczny wzór. Wykopaliska nie dały odpowiedzi na pytanie o jej rolę. Pojawiły się hipotezy mówiące, że było to miejsce kultu, pochówku, kalendarz lub obserwatorium astronomiczne. Doktor Olga Khabarowa i profesor Lev Eppelbaum z Wydziału Geofizyki Uniwersytetu w Tel Awiwie oraz doktor Michal Birkenfeld z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Ben Guriona odrzucili właśnie ostatnią z tych hipotez.
60 milionów obrotów na minutę
30 września 2010, 17:43Bruce Kane z University of Maryland przeprowadził eksperyment, który wykazał, że najszybciej obracającym się znanym nam obiektem jest... fragment grafenu. W komorze próżniowej jest on w stanie wykonać 60 milionów obrotów w ciągu minuty.
Kąpiący się pies może poważnie zanieczyścić wodę środkami ochrony przed pchłami i kleszczami
2 czerwca 2025, 12:26Jeśli Twój pies uwielbia się kąpać i z chęcią wskakuje do wody na spacerze, nie powinien być zabezpieczany nakładanymi na skórę środkami przeciwko pchłom i kleszczom. Badania pokazały bowiem, że jeśli stosujemy takie środki, to natychmiast po tym, jak pies wejdzie do wody, jego skóra i futro mogą uwalniać duże ilości substancji szkodliwych dla zwierząt wodnych i zwierząt, które je jedzą, jak na przykład ptaki. Co więcej, te substancje mogą się uwalniać nawet przez 28 dni od ich nałożenia.
Subaru odkrył czwarty sednoid. Może mieć on znaczenie dla poszukiwań Planety X
17 lipca 2025, 10:25Japoński teleskop Subaru pracujący w ramach projektu FOSSIL (Formation of the Outer Solar System: An Icy Legacy) odkrył czwarty znany nam sednoid – obiekt oznaczony tymczasowo jako 2023 KQ14. Subaru zarejestrował go w marcu, maju i sierpniu 2023 roku, a obserwacje przeprowadzone w roku 2024 oraz przeszukiwanie archiwów pozwoliły na przeanalizowanie orbity obiektu w ciągu ostatnich 19 lat. Dzięki temu dowiedzieliśmy się, że to sendoid, że nawet jak na sednoidy jest wyjątkowy i że może mieć znaczenie dla poszukiwań Planety X, hipotetycznej dziewiątej planety Układu Słonecznego.
Duplikacja w depresji
2 grudnia 2010, 11:48Badanie genetyczne osób z dużą depresją (ang. major depression) ujawniło, że zduplikowany region na chromosomie 5. zwiększa podatność na tę chorobę. Zlokalizowane tam geny odgrywają ważną rolę w rozwoju neuronów. Po raz kolejny udało się więc wykazać, że biologiczne podłoże depresji stanowi zaburzenie sieci przewodzenia impulsów.
Suplementy na odporność — co naprawdę działa według badań klinicznych?
1 grudnia 2025, 16:52Odporność to złożony system zależności między komórkami układu immunologicznego, hormonami i procesami metabolicznymi. W okresach zwiększonej zachorowalności wiele osób sięga po suplementy mające wzmacniać organizm. Rynek jest jednak ogromny, a nie wszystkie dostępne preparaty mają potwierdzone naukowo działanie. Warto więc przyjrzeć się temu, co pokazują badania kliniczne i które składniki faktycznie mogą wspierać odporność.
Polak odkrywcą dwutysięcznej komety SOHO
30 grudnia 2010, 21:38Dwa tysiące odkrytych komet w piętnaście lat - to osiągnięcie zaledwie kilkudziesięciu astronomów - amatorów, korzystających z danych sondy SOHO. Wśród nich znajduje się Polak: Michał Kusiak.
Neandertalczycy z Jaskini Stajnia. Pierwsze badania mDNA wielu mieszkających tam osób
22 kwietnia 2026, 08:21W Jurze Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się Jaskinia Stajnia, jedno z najważniejszych stanowisk neandertalskich w Europie Środkowej. Przez dziesiątki tysięcy lat zachowały się w niej nie tylko kości i narzędzia, ale coś cenniejszego – DNA ludzi, którzy żyli tu przed ostatnim zlodowaceniem. Na łamach Current Biology ukazał się właśnie artykuł First multi-individual Neanderthal mitogenomes from north of the Carpathians, którego autorzy – w tym naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk – donoszą o pierwszym udanym odczytaniu kompletnych genomów mitochondrialnych (DNA dziedziczonego po matce) od wielu neandertalczyków z jednego stanowiska na północ od Karpat.
Szybsza biopsja (z) laserem
2 lutego 2011, 09:40Wykonywane w przyszłości biopsje mogą być bezbolesne i nieinwazyjne, a wszystko dzięki technologii laserowej opracowanej na Uniwersytecie Stanowym Michigan.
Płynna struktura społeczna = sukces ewolucyjny
11 marca 2011, 13:02Większa, w porównaniu do grup zwierzęcych, płynność ludzkich społeczności myśliwsko-zbieraczych mogła stanowić przyczynę niesamowitego rozwoju wielkości i możliwości naszego mózgu.
